Jonge coöperatieleden zijn de bestuurders van morgen
In november 2025 kwamen vertegenwoordigers van coöperaties uit heel Nederland naar Plantion
voor de Nationale Coöperatiedag. ’s Ochtends hield koepelorganisatie NCR haar ledenvergadering,
’s middags was er in de afmijnzaal een congres, met deelsessies in kleinere ruimtes. Na afloop spraken we NCR-directeur Rob Donker: hoe kijkt hij naar Plantion?
Al meer dan negentig jaar ondersteunt NCR (Nationale Coöperatieve Raad) coöperaties zoals Plantion, Royal FloraHolland, Rabobank en Achmea. De oorsprong is agrarisch, maar tegenwoordig zijn ook coöperaties uit sectoren als energie, verzekeringen en retail volwaardig lid.
Rob Donker werd, zoals hij zelf zegt, “tussen de appels en peren geboren” en raakte tijdens zijn studie aan de Agrarische Hogeschool geïnteresseerd in de agrarische keten, van grond tot consument en met een spilfunctie voor de veilingen. Na zijn studie werkte hij bij Rabobank.
“Daar heb ik veel ervaring opgedaan met governance en ledenraden. Toen ik in 2021 directeur van NCR werd, kwam dat allemaal mooi bij elkaar.”
Wat is het doel van NCR?
“Met de melk, de bloemen of de planten bemoeien we ons niet; we richten ons puur op de coöperatieve kant van onze leden. In een vitale coöperatie zijn bestuur en toezicht, de governance, goed geregeld en is het ledenbelang verankerd in de bedrijfsstrategie. Dat vergt continu inspanning, want ook coöperaties moeten inspelen op veranderingen. Zeker in de huidige tijd.”
Hoe ziet jullie dienstverlening eruit?
“We adviseren en begeleiden coöperaties op specifieke vraagstukken zoals de samenwerking tussen de bestuurlijke organen, het invoeren van een nieuwe governance-structuur of het aanscherpen van de strategie. Daarnaast brengen we bestuurders en toezichthouders bij elkaar via symposia, studiereizen en tijdens de Nationale Coöperatiedag. Want coöperaties kunnen ook veel van elkaar leren.”
Is het coöperatieve bedrijfsmodel nog van deze tijd?
“Ik zou zeggen: meer dan ooit! In de agrarische sector heeft het coöperatieve model altijd goed gewerkt en ook daarbuiten is het erg succesvol. Door lid te zijn van een coöperatie verleng je als het ware jouw bedrijf. Samen kun je veel zaken makkelijker organiseren, zoals de aanschaf van machines of het opzetten van een gezamenlijke verkooporganisatie. De gedachte dat je samen verder komt, is erg actueel.”
Zie je ook uitdagingen?
“Zeker. We leven in een wereld waarin mensen, organisaties en landen met de ruggen tegen elkaar staan. Er wordt gedacht in termen van winnaars en verliezers en alleen de korte termijn lijkt te tellen.”
Juist daarom ziet Rob kansen:
“Coöperaties bieden een tegengeluid door samenwerking voorop te stellen en naar de lange termijn te kijken. Daarbij is het zaak alert te blijven en in te spelen op ontwikkelingen. In de sierteelt neemt bijvoorbeeld het aantal telers verder af. Kinderen nemen niet meer vanzelfsprekend het bedrijf van hun ouders over. Als coöperatie moet je daarin meebewegen.”
Hoe ziet dat meebewegen eruit?
“Het is belangrijk de blik te richten op de jonge generatie: zet die vooraan, ga met hen in gesprek en vraag hoe zij het zien, in plaats van alleen te luisteren naar de leden ‘in het laatste wagonnetje’. Jonge leden zijn de coöperatiebestuurders van morgen, dus in hen moet je investeren. Gelukkig zien coöperaties dat in toenemende mate ook gebeuren.”
